Starta enkeltpersonføretak
Her finn du alt du treng å vite for å starte enkeltpersonføretak (ENK). Kort oppsummert må du
- registrere nytt ENK i Brønnøysundregistrene
- få organisasjonsnummer
- opne bedriftskonto
Litt meir om korleis starte ENK
For å starte eit enkeltpersonføretak må du:
- vite kva varer og tenester du skal selje
- ha ei fysisk forretningsadresse i Norge (ikkje berre postboks)
- vere minst 18 år, eller over 15 år med løyve frå foreldre eller verje
Er du usikker på om det er ENK eller AS du bør ha? Les meir om forskjellane mellom ENK og AS.
- For å få organisasjonsnummer må du registrere nytt ENK i Enhetsregisteret i Brønnøysundregistrene. Det kostar ${productsbm.starte-bedrift.registrere_enk_ehr} kroner.
- Når bedrifta er registrert, får du ei melding i innboksen din i Altinn. Behandlingstida kan variere gjennom året. Sjå behandlingstider på brreg.no
Planlegg du å ha fleire enn fem tilsette, eller vidareselje varer? Då må du òg registrere deg i Foretaksregisteret. Gjer du dette samtidig med Enhetsregisteret, kostar det ${productsbm.starte-bedrift.registrere_enk_ftr} kroner til saman.
Gratulerer med eige firma! Når du har fått organisasjonsnummeret, er du klar for å opne konto til bedrifta.
Kva lurer andre på?
Eit enkeltpersonforetak (ofte kalla ENK) er den enklaste måten å starte di eiga bedrift på.
Kort sagt betyr det at du og bedrifta er det same. Det er du som eig, driv og står ansvarleg – både juridisk og økonomisk. Du treng altså ikkje å opprette eit eige selskap som er skilt frå deg, slik som i eit aksjeselskap (AS).
For mange er dette ein enkel og grei måte å kome i gang på, særleg viss du vil teste ei idé eller starte i liten skala.
Hva betyr det i praksis?
Når du driv eit enkeltpersonforetak, er det du som privatperson som inngår avtaler, tar opp lån og betaler skatt. Det gir deg stor fridom til å styre sjølv, men betyr også at du har heile ansvaret.
Dersom verksemda går dårleg eller får gjeld, er det du personlig som må dekke det. Samtidig slepp du krav til startkapital, og det er mindre administrasjon enn i eit aksjeselskap. Du må likevel føre rekneskap og følge bokføringsreglane.
Kven passar enkeltpersonføretak for?
Enkeltpersonføretak passar godt dersom du vil starte åleine og ha ei enkel vei inn i det å drive for deg sjølv.
Mange vel denne forma når dei
- vil teste ei forretningsidé før dei satsar større
- jobbar som frilansar eller konsulent
- har lave kostnader og låg økonomisk risiko
Det er ofte første steg for mange gründerar.
Fordelar og ulemper med enkeltpersonforetak
Den største fordelen er at det er enkelt å komme i gang. Du treng ikkje eigenkapital, og du slepp mykje av det administrative som følger med andre selskapsformer. Samtidig har du full kontroll over alle beslutningar.
Ulempen er at ansvaret òg ligg fullt og heilt på deg. Du er personleg ansvarleg for gjeld og forpliktingar, og overskuddet vert skatta som di eiga inntekt. I nokre bransjar kan òg eit enkeltpersonforetak opplevast som mindre formelt enn eit aksjeselskap.
Det er heldigvis ikkje så dyrt å starte enkeltpersonføretak, men det er nokre kostnader du bør vite om.
For å få organisasjonsnummer må du registrere nytt ENK i Enhetsregisteret i Brønnøysundregistrene. Det kostar ${productsbm.starte-bedrift.registrere_enk_ehr} kroner.
Planlegg du å ha fleire enn fem tilsette, eller videreselje varer? Då må du òg registrere deg i Foretaksregisteret. Gjer du dette samtidig med Enhetsregisteret, kostar det ${productsbm.starte-bedrift.registrere_enk_ftr} kroner til saman.
Det er ikkje noko krav om startkapital for å starte eit ENK. Likevel løner det seg å ha litt pengar i bakhand. For nesten alle som startar opp, dukkar det opp nokre utgifter tidleg, som kontorplass, utstyr og rekneskapsprogram.
Kort sagt: Det kostar ikkje mykje å komme i gang, men det er smart å planleggje litt før du startar.
Når du tilset, får du fleire juridiske og administrative plikter.
Du må
- registrere tilsette i Aa-registeret
- sende A-melding kvar månad
- tegne yrkesskadeforsikring
- opprette pensjonsordning for tilsette over 20 år med minst 75 % stilling
- følge HMS-krav, som inkluderer risikovurdering, internkontroll og eventuelt verneombod
- sikre eit godt arbeidsmiljø og følge reglane for arbeidstid, pausar og varsling
Mange små og mellomstore bedrifter brukar digitale verktøy for å halde oversikt over pliktene.
Anbefalt for enkeltpersonføretak
Nettbank bedrift
Sidan du sjølv har ansvaret for økonomien, løner det seg å halde bedrift og privat adskilt. Med nettbank bedrift får du orden i sysakene.
Kople til regnskapen
Rekneskapsprogram som er enkelt å bruke, og passar godt for enkeltpersonføretak.
Pensjonssparing
Når du driv eit ENK blir du ikkje rekna som ein "vanleg tilsett" som opparbeider seg pensjon. Du bør derfor spare til pensjon sjølv.
Forsikringar
Som enkeltpersonføretak kan du forsikre deg mot skader og andre hendingar. Sjå kva forsikringar vi anbefaler til ENK.
Starte bedrift-boka
For deg som skal starte eiga bedrift
Få tips og råd, inspirasjon, metodar og oppskrifter når du skal starte bedrift. Kva må du tenke på, og kva må du gjere for å kome i gang. Tipsa er samla i ein pdf.
Sjå også
Alt om å drive eit ENK
Gratulerer med eige firma! Å vere sin eigen sjef gir stor fridom, men også risiko, rapporteringsplikter og fristar. Feir oppstarten i dag! I morgon hjelper vi deg på vegen vidare.
Endringar i eit ENK
Skal neste generasjon overta? Tenker du på å selje eller avslutte? Sjekk korleis du går fram ved ulike endringar i enkeltpersonføretaket.