Når kan eg pensjonere meg?

Å pensjonere seg kan bety ulike ting. For nokon betyr det å slutte heilt i jobb, medan andre meiner å starte uttak av pensjon. I dagens pensjonssystem er det mogleg å ta ut alderspensjon og jobbe vidare ta ut gradert pensjon, for eksempel 20, 50 eller 80 prosent vente med uttak sjølv om du har slutta å jobbe Det betyr at tidspunktet for når du sluttar å jobbe, og når du startar uttak av pensjon, ikkje nødvendigvis er det same. I Norge kan dei fleste ta ut pensjon frå 67 år, og nokre kan ta ut pensjon frå 62 år. Sjå også: Kva består pensjonen min av? Kor mykje er full pensjon? I kva rekkefølge bør eg ta ut pensjonen min?

Kor mykje betaler eg i skatt på pensjon?

Pensjon frå folketrygda, offentleg tenestepensjon og obligatorisk tenestepensjon frå private verksemder blir skatta som pensjonsinntekt. Den er tilnærma lik den du betaler som lønnsmottakar, men med lågare trygdeavgifter. Det er den samla inntekta di som avgjer kva du vil måtte betale i skatt på pensjon. For å finne ut kor mykje skatt du skal betale på pensjonen din, må du sjå på tre ting: alminneleg inntekt, trygdeavgift og frådrag. Alminneleg inntekt er den totale inntekta di etter frådrag. Skatten på alminneleg inntekt er 22 % for dei fleste. Bur du i Troms eller Finnmark er skatten 18,5 %. Trygdeavgift er ei avgift som alle pensjonistar må betale. For pensjonsinntekt er trygdeavgifta 5,1 %. Minstefrådrag er eit frådrag som reduserer den skattepliktige inntekta di. For pensjonsinntekt er minstefrådraget 40 % av inntekta, men det kan ikkje vere meir enn 86.250 kroner. Du kan lese meir om skattereglar for pensjonistar hos Skatteetaten. Sjå også Skatt på pensjon

Pensjon

Pensjonsalder

67 år vert rekna som vanleg pensjonsalder i Norge, sjølv om mange vel å gå av med pensjon både tidlegare og seinare.

Du kan sjå på pensjonsalder som ein fase med fleire moglege val, ikkje berre som ein sluttdato for arbeidslivet.

Når kan eg gå av med pensjon?

Pensjonsalderen i Noreg er 67 år. Har du nok pensjonsopptening, kan du òg ta ut pensjon frå 62 år. Valet du tek påverkar kor mykje du får utbetalt resten av livet.

Dagens reglar har opna for større fleksibilitet for når du går av med pensjon. Du kan velje å

trappe gradvis ned
kombinere arbeid og pensjon
vente med uttak, sjølv om du sluttar å jobbe

Eg ønsker å sjå kva eg har i pensjon

Tidlegpensjon for deg med særaldersgrense

Særaldersgrenser er spesielle aldersgrenser som gjeld for visse yrke der du kan gå av med pensjon tidlegare enn vanleg pensjonsalder. Dette gjeld ofte for jobbar som er fysisk krevjande eller har høg risiko, som brannmenn eller politi.

Les meir om pensjonsreglar for deg med særaldersgrense hos statens pensjonskasse

Visste du at...

Pensjonsalder sier noko om når du kan ta ut pensjon, medan pensjoneringsalder handlar om når du faktisk går av frå jobben.

Verdensindeks

Verdensindekser (som f. eks. MSCI World-indeksen) er indekser som måler utviklingen av det globale aksjemarkedet. De består ofte av et bredt utvalg av aksjer fra ulike bransjer og geografiske regioner for å gi et representativt bilde.

Uttaksalder handlar om når du startar utbetaling av pensjon. Det kan skje før, samtidig med eller etter at du sluttar å jobbe.

Verdensindeks

Den generelle aldersgrensa i arbeidslivet er 72 år. Når du fyller 72, kan arbeidsgjevar velje å avslutte arbeids-forholdet på grunn av alder.

Verdensindeks

Sjå heile pensjonsordlista her

Dette bør du vite om pensjonsalder i Noreg

Pensjonsalder i Noreg vert styrt av fleire aldersgrenser, varierer etter fødselsår og er under gradvis endring.

Pensjonsalderen er meir fleksibel enn før

I Norge blir 67 år rekna som normal pensjonsalder, men du kan velje å ta ut pensjon tidlegare eller seinare, avhengig av situasjonen din.

Fire viktige aldre:

Alder	Hva betyr det?
62 år	Lavaste alder for å ta ut pensjon. Forutsett at du har høg nok pensjonsopptening.
67 år	Alder der alle har rett til å ta ut pensjon.
72 år	Den generelle aldersgrensa i arbeidslivet.
75 år	Øvre alder for pensjonsopptening. Pensjonen aukar ikkje ved uttak etter denne alderen.

Pensjonsalder heng saman med fødselsår

Kva for pensjonsreglar som gjeld for deg, avhenger av kva år du er fødd. Pensjonssystemet er endra over tid, og ulike årskull har difor ulike rammer.

Personar fødd i 1963 eller seinare er omfatta av dei nye pensjonsreglane. Pensjonen er bygt opp gjennom heile yrkeslivet og blir justert for auka levealder.
For personar fødd frå og med 1964 aukar aldersgrensene i pensjonssystemet gradvis, med éin månad per årskull.

Kva som gjeld for ditt årskull kan du lese meir om på nav.no

Pensjonsalderen er i utvikling

Pensjonssystemet er tilpassa at vi lever lenger enn før. Det betyr at aldersgrensene i pensjonssystemet og forventningar til kor lenge vi jobbar endrar seg over tid.

Aldersgrensa i arbeidslivet

1. januar 2026 auka den generelle aldersgrensa i arbeidslivet frå 70 til 72 år. Endringa er ei tilpassing til auka levealder og eit meir fleksibelt og inkluderande arbeidsliv. Målet er å gi fleire moglegheit til å jobbe lenger, om dei ønskjer det.

Les meir om endringa på regjeringen.no

Pensjon frå 62 år?

Ja, nokon kan ta ut pensjon frå 62 år, men ikkje alle.

For å ta ut pensjon før 67 år må du ha tent opp nok pensjon til at den samla utbetalinga når eit fastsett minstenivå. Dette kravet er der for å sikre at du har ein trygg inntekt og i seinare i livet.

Dette må du vite:

Tar du ut pensjon tidleg, blir utbetalinga lågare per år fordi pensjonen blir fordelt over fleire år.
Du kan kombinere pensjon og arbeid, og framleis tene opp meir pensjon så lenge du arbeider.

Den enklaste måten å finne ut om du kan ta ut pensjon frå 62 år, er å sjekke dine eigne tall hos NAV.

Barnebarn og bestemor ute i snøen - Pensjon frå 62 år?

Kva betyr fleksibel pensjonsalder?

Fleksibel pensjonsalder betyr at du kan tilpasse når og korleis du går frå arbeid til pensjon.

Nokon kan starte uttak tidleg i 60‑åra, medan andre må vente lenger. For dei fleste handlar det ikkje om eit val mellom to faste alternativ. Vi anbefaler at du bruker litt tid på å sette deg inn i konsekvensane ved både sein og tidleg pensjonsalder før du bestemmer deg.

Val når du blir 62 år:

Ta ut pensjon og lønn samtidig
Ta ut delvis pensjon, i valfri prosent 20, 40, 50, 60, 80 %
Ta ut AFP, tenestepensjon, IPS

Tidleg eller sein pensjonsalder? Kva er forskjellen?

Mange har nytte av å begynne å planlegge pensjon fleire år før dei ser for seg å slutte i jobb. Det er vanleg å stille spørsmål som:

Når kan eg i praksis velje å trappe ned?
Kan eg kombinere jobb og pensjon?
Kva betyr det økonomisk å slutte tidlegare eller seinare?

Tidleg pensjonsalder kan gi meir fridom og ein mjukare overgang ut av arbeidslivet, men krev at du har tenkt gjennom økonomien over tid.

Seinare pensjonsalder kan gi større fleksibilitet, fleire valmoglegheiter og betre økonomisk handlingsrom lenger fram.

Sjå tips for deg som snart er pensjonist

Planlegg pensjon

Viss du ønsker meir informasjon om korleis ulike val rundt pensjonsalder kan påverke din økonomi som pensjonist, finst det offentlege verktøy som gir deg oversikt over situasjon din. Ved å sjå på helheita med alder, arbeid, økonomi og ønske for framtida blir det enklare å ta gode val.

👉 På nav.no kan du utforske og lære meir om kva du har rett til og korleis du kan planleggje din pensjon.

Vil du snakke med oss om pensjon?

Ønsker du å snakke med ein rådgjevar om pensjonen din? Rådgjevarane våre er her for å hjelpe deg.

Avtal møte for ein prat om pensjon

Kva lurer andre på?

Det finst ikkje eitt enkelt svar på kor mykje «full pensjon» er. Kor mykje du får i pensjon, avheng av fleire forhold gjennom livet. Dei to viktigaste er opptening, altså kor mykje som sparast, og alderen din når du startar å ta ut pensjon.

Full pensjon består vanlegvis av tre delar

1. Folketrygda (offentleg pensjon)
For å få full alderspensjon frå folketrygda, må du ha 40 års opptening i Norge Har du hatt låg eller ingen inntekt, kan du ha rett til garantipensjon.

Kor mykje du får i pensjon frå Folketrygda, avhenger blant anna av

kor mange år du har budd i Norge
kor mange år du har jobba
kva lønna har vore dei åra du jobba
militærteneste og periodar med barn under skulealder
alderen din når du tek ut pensjon
forventa antal år med utbetaling

Folketrygd blir tent opp for lønn opp til 7,1 G (1 G er 124.028 kroner).
G er forkortinga for «grunnbeløpet i folketrygda» og er beløpet alle ytingar i folketrygda blir rekna ut frå.

Les meir om alderspensjon hos nav.no

2. Tenestepensjon frå arbeidsgjevar
Dei fleste arbeidsgjevarar sparer til pensjon for deg gjennom ei pensjonsordning. Det finst ikkje eit fast beløp som definerer «full pensjon» i denne samanhengen – det er individuelt.

Kor mykje du får i pensjon frå arbeidsgivar, avhenger blant anna av

kor lenge du har jobba
lønn og stillingsprosent
kor mykje arbeidsgjevar har spart
avkastning på sparinga
alder din når du tek ut pensjon (valfritt frå 62 - 75 år)
kor mange år pensjonen din blir utbetalt (minst 15 år frå 62 år, minst 10 år frå 67 år og seinare)

Tenestepensjon blir tent opp for lønn opp til 12 G (1 G er 124.028 kroner).
G er forkortinga for «grunnbeløpet i folketrygda» og er beløpet alle ytingar i folketrygda blir frå rekna ut.

Her kan du lese meir om pensjon frå arbeidsgjevar

3. Eiga sparing
For mange vil det vere nødvendig å spare sjølv for å få den pensjonen dei ønsker. Egen sparing er alt du har skaffa deg av verdiar fram til du går av med pensjon, minus det du måtte ha att av lån/gjeld.

Element som påverkar denne summen, er

kor mykje av inntektene dine som ikkje er brukt opp
kor lenge har du spart
korleis sparinga er investert – bustad, bankkonto, IPS, fondssparing eller liknande
avkastning på sparinga
kor mykje av sparinga du skal ta ut som pensjon, framfor å gi det vidare til arvingar eller anna

Sjå tips til privat pensjonssparing

Garantipensjon

Garantipensjon, eller minstepensjon, er beløpet som folketrygda gir deg om du har hatt låg eller ingen opptening til alderspensjon i løpet av arbeidslivet.

Illustrasjon av hand med mobil som viser sum på Min pensjon

Tips:
Du kan bruke pensjonskalkulatoren for å få eit personleg estimat på kva som kan bli full pensjon for deg.

Gå til pensjonskalkulator

Kva rekkefølge du bør ta ut pensjonen din er avhengig av kva pensjonsprodukt du har, når du ønsker å gå av med pensjon og kor mykje du føler at du treng som pensjonist. Råda her må derfor sjåast på som generelle og rettleiiande. Det viktigaste er at du skaffar deg oversikt over din pensjon, vurderer kva som er viktig for deg og legge ein plan for livet ditt som pensjonist. Vi vil på eit generell plan anbefale følgjande rekkefølge.

1. Avtalefesta pensjon (AFP)

Dersom du har ein avtalefesta pensjon (AFP) i privat sektor kan det løne seg å ta ut den først ettersom dette er ei livsvarig utbetalingsavtale. Eit av vilkåra for å starte uttak på avtalefestet pensjon (AFP) er at du må starte uttak på alderspensjonen frå folketrygden med minst 20 prosent. Du har moglegheita til å stoppe eller endre denne etter ein månad utan at det påverkar utbetalingen av din avtalefestet pensjon (AFP).

2. Alderspensjon frå folketrygden/NAV

Etter å ha starta avtalefestet pensjon (AFP) vil vi anbefale å starte uttak på din alderspensjon frå folketrygden. Denne blir betalt ut av NAV. Dette er ofte den største delen av pensjonen og er eit resultat av kor mange år du har vore i arbeid og kor høg inntekt du har hatt.

3. Fripolise og Ytelsespensjon

Dersom du sluttar i jobben eller byter arbeidsgjevar blir ytelsespensjonen din gjort om til ein fripolise, desse produkta stammar derfor frå same type pensjonsordning.

Etter avtalefesta pensjon (AFP) og alderspensjon frå folketrygda, kan det vere fornuftig å starte utbetaling på fripoliser og ytelsespensjon. Årsaka er at dine etterlatne ikkje arvar pengane frå ei ytelsesordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på desse produkta tilfalle forsikringskollektivet, altså andre med same type avtale.

4. Hybridpensjon og pensjonsbevis

Pensjonsbevis er ein hybridpensjon frå ein tidlegare arbeidsgivar. Etterlatte vil heller ikkje arve pengane frå ei hybridordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalte vil verdiane på desse produkta på same måte som ein ytelsespensjon tilfalle forsikringskollektivet. Hybridpensjon er ei ny ordning som gjer at det stort sett er avgrensa med opptening. Dette kan tale for å vente med uttaket.

5. Innskotspensjon, pensjonskapitalbevis og eiga sparing

Pensjonskapitalbevis er ein opptent innskotspensjon frå ein tidlegare arbeidsgjevar og er, saman med eiga sparing, avtalene du bør vente lengst med å ta ut. Årsaka til dette er at dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på avtalen gå til dine arvtakarar. I tillegg har desse avtalane som regel ikkje livsvarig utbetaling, det kan derfor vere ein fordel å vente med desse.

Din pensjonsutbetaling vil bestå av tre delar. Ein del frå folketrygda, ein del frå noverande og tidlegare arbeidsgjevarar, og den delen du har spart sjølv.

Frå folketrygda (NAV)

Kvart år setjast det av eit beløp av løna di til pensjonssparing. For dei fleste av oss utgjer det ca. halvparten av det vi har i løn.

Frå arbeidsgjevar

Arbeidsgjevar sparer minst 2 % av løna di i pensjon, beløpet trekkast ikkje frå løna. Beløpet utbetalast først når du pensjonerer deg. Offentleg tilsette har som oftast ein tenestepensjon som saman med pensjonssparing frå folketrygda utgjer 66 % av løna.

Eiga sparing

Erfaringane våre tilseier at dei fleste ønsker 80 % eller meir av løna som pensjonist. For å få til dette må du òg spare litt sjølv.

Frå staten eller folketrygda

Kvar år blir det sett av eit beløp som tilsvarar 18,1 % av løna di i ei pensjonsbehaldning. Av dette betalar du sjølv ein del i trygdeavgift, arbeidsgjevar betalar arbeidsgjevaravgift og staten betalar resten. Jo fleire år du jobbar, jo større blir pensjonen frå staten eller folketrygda. Pensjon fordelast på tal år du forventar å leve. Pensjonerer du deg tidleg blir det fleire år å fordele pensjonen på og dermed mindre utbetalt kvart år. Du finn ein oversikt over kva du får utbetalt på nav.no. Det er berre inntekt under 7,1G som staten set av pensjon til.

Lån frå arbeidsgjevar?

I det private finst det tre typar pensjonsordningar, og det er arbeidsgjevar som bestemmer kva ordning du får. Det må minst vere ein innskotspensjon på 2% av løna. Det er dette som kallast Obligatorisk tenestepensjon eller OTP. Tilsette i stat, fylke og kommune har som hovudregel ein offentleg tenestepensjon som saman med alderspensjon utgjer 66% av løna.

Innskotspensjon: Arbeidsgjevar sparer ein fastsett prosent av løna di. Storleiken på pensjonen din vil primært avhenge av kor mykje som er innbetalt og avkastinga. Du bestemmer sjølv kor høg risiko du vil ha på sparinga. Når du sluttar, får du eit pensjonskapitalbevis.

Ytelsespensjon: Arbeidsgjevar betalar for at du skal få ein garantert fast utbetaling. Når du sluttar, får du ein fripolise.

Hybridpensjon: Arbeidsgjevar sparer ein fast prosent av løna di, og du får ein garantert fast utbetaling. Storleiken på pensjonen din vil primært avhenge av kor mykje som er innbetalt og avkastinga. Når du sluttar, får du eit pensjonsbevis.

Sjå fleire svar

Pensjonsalder