Pensjon frå arbeidsgjevar?
Når du blir pensjonist, får du utbetalt pensjon frå jobbane du har hatt. Kor mykje du får i pensjon, avhenger av pensjonsordninga arbeidsgjevarane dine har valt.
Kor mykje pensjon får du frå jobben?
Alle arbeidsgjevarar i Norge må spare til pensjon for sine tilsette. Arbeidsgjevar bestemmer kor stor del av lønna di som skal setjast av til pensjonssparing.
Det er store forskjeller på kor mykje arbeidsgjevarar sparer for deg, noko som vil ha stor tyding for deg og din framtidige pensjon. Du må derfor sjekke kva slags pensjonsordning du har, kva arbeidsgjevar faktisk sparer for deg og korleis sparepengane er plasserte.
Jobbar du i privat næringsliv eller i offentleg sektor?
Det har betyding for kva pensjonsordning du har.
Privat næringsliv
Det finst tre ulike ordningar for pensjonssparing frå arbeidsgjevarar i privat næringsliv.
Innskotspensjon er den vanlegaste måten for bedrifter å spare til pensjon for sine tilsette.
Er du tilsett i ei bedrift som har innskotspensjon, betyr det at bedrifta set av ein prosentsats av lønna di til pensjon. Storleiken på den framtidige pensjonen din avhenger av kor mykje som sparast, kor lenge det sparast, avkastninga og lengda på utbetalingsperioden.
Du får din eigen pensjonskonto
På eigen pensjonskonto får du samla all innskotspensjon du har opparbeidd deg frå du starta å jobbe. Du får automatisk eigen pensjonskonto der din arbeidsgjevar har innskotspensjon. Viss jobben din ikkje har innskotspensjon hos oss, kan du flytte den hit. Les meir om eigen pensjonskonto.
Er du tilsett i ei bedrift som har hybridpensjon, betyr det at bedrifta set av ein fast prosentsats av lønna di til pensjon. Prosentsatsen er lik for alle tilsette, men kvinner får eit tillegg til sparinga som kompenserer for at dei i gjennomsnitt lever lenger enn menn.
Storleiken på din framtidige pensjon avhenger av kor mykje som sparast, avkastninga, lengda på utbetalingsperioden og eventuelle reguleringar.
Bedrifta vel om du kan påverke avkastninga gjennom investeringsval, eller om det blir gitt ei garanti mot negativ avkastning. Bedrifta kan også velje om pensjonen skal regulerast kvart år i
forhold til lønnsveksten.
Hybridpensjon kan gi utbetaling heile livet og kvinner vil generelt få meir igjen for ei slik pensjonsordning enn ein innskotspensjonsordning.
Ytelsespensjon er ei pensjonsordning som skal gi deg ein fast del av løna di i pensjon når du går av med pensjon. Kor mykje du får utbetalt, bereknast mellom anna ut frå løna du hadde medan du arbeidde og kor lenge du har vore medlem av ordninga. Pensjonen utbetalast vanlegvis livet ut.
Ytelsespensjon blir i dag lite brukt i privat sektor.
Ulike pensjonsordningar gir ulike pensjonsavtalar.
Pensjonen du har opptent hos ein tidlegare arbeidsgjevar forsvinn ikkje når du sluttar. Den bli samla i ein eigen avtale som du held fram til pensjonen skal utbetalast.
| Pensjonsordning gjennom jobb: | Du får: | |
| Innskotspensjon | Pensjonskapitalbevis | |
| Ytelsespensjon | Fripolise | |
| Hybridpensjon | Pensjonsbevis |
Offentleg sektor
Offentleg tenestepensjon følgjer andre reglar enn pensjonsordningar i privat sektor. Kva reglar som gjeld for deg, avheng av blant anna når du er fødd, kor du har jobba og kva pensjonsleverandør arbeidsgjevaren din har.
For informasjon om din pensjon anbefalar vi at du tek kontakt med pensjonsleverandøren din eller loggar inn på Norsk Pensjon.
Les meir om offentleg tenestepensjon på norskpensjon.no
Kva er bra pensjon frå arbeidsgjevar?
Alle arbeidsgjevarar må spare pensjon til sine tilsette. Minimum er 2 % av lønna di, men nokon kan spare heilt opp mot 7 %. Det er store forskjellar på kor mykje arbeidsgjevarar i privat sektor sparer for deg.
I filmen viser Maria deg korleis pensjonsordninga på jobben din kan ha stor påverknad på korleis livet ditt blir som pensjonist.
For ein 30-åring, som tener 500.000 i året kan forskjellen på ein ordning med 2 prosent og 7 prosent utgjere heile 2,8 millionar i pensjon når du går av som 67-åring.
Eiga sparing til pensjon
Sjølv om det kan vere ei stund til, er det ein fordel å tenke over kva slags liv du ønsker å leve når du ein gang blir pensjonist. Dei fleste ønsker å fortsette å leve slik dei gjer i dag, men mange vil oppleve at samla pensjon blir lågare enn dei hadde sett føre seg.
Dersom du ønskjer deg god økonomi og fridom som pensjonist, er det mykje å hente på å spare sjølv. Jo tidlegare du startar å spare til pensjon, jo mindre er det som skal til.
Andre ting å tenkje på om pensjon
Har du AFP?
Avtalefesta pensjon (AFP) er ei pensjonsordning som du kan få i tillegg til tenestepensjon frå arbeidsgjevar.
Kva er minstepensjon?
Har du hatt lav eller ingen inntekt gjennom arbeidslivet? Då kan minstepensjon eller garantipensjon vere det som sikrar deg ei inntekt som pensjonist.
Kva er rett pensjonsalder?
67 år vert rekna som vanleg pensjonsalder i Norge, sjølv om mange vel å gå av med pensjon både tidlegare og seinare.
Pensjon frå 62 år?
Mange hamnar i det som blir kalla «62‑årsfella» utan å vere klar over det, advarer pensjonsekspert.
Kva lurer andre på?
Pensjonsalderen i Noreg er 67 år. Har du nok pensjonsopptening, kan du også ta ut pensjon frå 62 år.
For å ta ut pensjon før 67 år må du ha tent opp nok pensjon til at den samla utbetalinga når et fastsett minstenivå. Dette kravet er der for å sikre at du har ein trygg inntekt òg seinare i livet. Men hugs at ein tidleg start av pensjonsutbetalinga som regel vil gje mindre utbetalt i årleg pensjon.
Sjå også
Når kan eg pensjonere meg?
Pensjon frå arbeidsgjevar?
Pensjonsutbetaling
Kva rekkefølge du bør ta ut pensjonen din er avhengig av kva pensjonsprodukt du har, når du ønsker å gå av med pensjon og kor mykje du føler at du treng som pensjonist. Råda her må derfor sjåast på som generelle og rettleiiande. Det viktigaste er at du skaffar deg oversikt over din pensjon, vurderer kva som er viktig for deg og legge ein plan for livet ditt som pensjonist. Vi vil på eit generell plan anbefale følgjande rekkefølge.
1. Avtalefesta pensjon (AFP)
Dersom du har ein avtalefesta pensjon (AFP) i privat sektor kan det løne seg å ta ut den først ettersom dette er ei livsvarig utbetalingsavtale. Eit av vilkåra for å starte uttak på avtalefestet pensjon (AFP) er at du må starte uttak på alderspensjonen frå folketrygden med minst 20 prosent. Du har moglegheita til å stoppe eller endre denne etter ein månad utan at det påverkar utbetalingen av din avtalefestet pensjon (AFP).
2. Alderspensjon frå folketrygden/NAV
Etter å ha starta avtalefestet pensjon (AFP) vil vi anbefale å starte uttak på din alderspensjon frå folketrygden. Denne blir betalt ut av NAV. Dette er ofte den største delen av pensjonen og er eit resultat av kor mange år du har vore i arbeid og kor høg inntekt du har hatt.
3. Fripolise og Ytelsespensjon
Dersom du sluttar i jobben eller byter arbeidsgjevar blir ytelsespensjonen din gjort om til ein fripolise, desse produkta stammar derfor frå same type pensjonsordning.
Etter avtalefesta pensjon (AFP) og alderspensjon frå folketrygda, kan det vere fornuftig å starte utbetaling på fripoliser og ytelsespensjon. Årsaka er at dine etterlatne ikkje arvar pengane frå ei ytelsesordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på desse produkta tilfalle forsikringskollektivet, altså andre med same type avtale.
4. Hybridpensjon og pensjonsbevis
Pensjonsbevis er ein hybridpensjon frå ein tidlegare arbeidsgivar. Etterlatte vil heller ikkje arve pengane frå ei hybridordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalte vil verdiane på desse produkta på same måte som ein ytelsespensjon tilfalle forsikringskollektivet. Hybridpensjon er ei ny ordning som gjer at det stort sett er avgrensa med opptening. Dette kan tale for å vente med uttaket.
5. Innskotspensjon, pensjonskapitalbevis og eiga sparing
Pensjonskapitalbevis er ein opptent innskotspensjon frå ein tidlegare arbeidsgjevar og er, saman med eiga sparing, avtalene du bør vente lengst med å ta ut. Årsaka til dette er at dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på avtalen gå til dine arvtakarar. I tillegg har desse avtalane som regel ikkje livsvarig utbetaling, det kan derfor vere ein fordel å vente med desse.
Kva som skjer med pensjonen din etter dødsfall er avhengig av kva pensjonsavtale du har. Her er ein forenkla oversikt over reglane på dei vanlegaste produkta. For å få fullstendig oversikt må du lese i forsikringsbevisa og forsikringsvilkåra for avtalen.
Innkotspensjon og Pensjonskapitalbevis (PKB)
Dersom du har ein innskotspensjonsavtale gjennom din arbeidsgjevar vil verdien av avtalen gå til dine etterlatne. Saldoen vil først bli brukt som “barnepensjon” til barn under 21 år. Dersom saldoen er større enn det som trengst for å sikre barn ei årleg utbetaling lik grunnbeløpet i folketrygda (G) fram til dei er 21 år, blir resten av saldoen brukt til å sikre etterlattepensjon til ektefelle, sambuar eller registrert partner i minst ti år. Resterande saldo vil bli utbetalt som eit eingongsbeløp til dødsbu.
Ytelsespensjon, hybridpensjon, pensjonsbevis og fripolise
Verdiane på desse produkta vil tilfalle forsikringskollektivet, altså andre med same type avtale.
IPA
Saldo blir utbetalt til den/dei som du har registrert som begunstiga. Viss ikkje det er registrert begunstiga går saldo til andre kundar med same avtale som deg, det såkalla forsikringskollektivet.
Pensjonssparekonto og Fondskonto
Pensjonssparekonto og fondskonto blir utbetalt til begunstiga. Viss det ikkje finst begunstiga blir forsikringssummen utbetalt til ektefelle, deretter arvingar etter arvelova eller testament.
Individuell pensjonssparing (IPS) og LOfavør Pensjon
Saldoen vil bli brukt som “barnepensjon” til barn under 21 år. Dersom saldoen er større enn det som trengst for å sikre barn ei årlig utbetaling lik grunnbeløpet i folketrygda (G) fram til dei er 21 år, blir resten av saldoen brukt til å sikre etterlattepensjon til ektefelle, sambuar eller registrert partner i minst ti år. Resten av saldo vil bli utbetalt som eit eingongsbeløp til dødsbu.
Avtalefesta pensjon (AFP)
Avtalefesta pensjon (AFP) i privat sektor er ein livsvarig utbetalingsavtale. Når du døyr vil verdiane på avtalen tilfalle forsikringskollektivet, altså andre med same type avtale.
Folketrygda
Folketrygda er ingen sparing i tradisjonell forstand, men for kvart år du arbeider opparbeider du deg ein pensjonsrett. Denne utgjer 18,1 prosent av inntekta di opp til 7,1 G. (G) betyr grunnbeløpet i folketrygda. Dersom du døyr opphøyrer folketrygda. Det blir ikkje utbetalt arv på desse pengane. Dersom du ønsker å lese meir om folketrygda kan du gjere det på NAV sine heimesider.
Innskotspensjon er den vanlegaste forma for pensjonssparing for bedrifter i dag. Arbeidsgjevaren din betaler ein fast prosentdel som blir sett av til pensjonen din. Her kan du lese meir om innskotspensjon som pensjonsordning.
Storleiken på den framtidige alderspensjonen din avheng av kor mykje du sparer, kor lenge du sparer, avkastninga og lengda på utbetalingsperioden.
Det er arbeidsgjevaren din som bestemmer korleis første innskot skal investerast. Når sparinga er i gang kan du sjølv velje mellom dei investeringsvala og spareprofilane arbeidsgjevaren har opna for. Dette kan du gjere under pensjonsområdet i mobilbanken og nettbanken, eller i pensjonsportalen.
Ønsker du fleire investeringsmoglegheiter enn arbeidsgjevaren din har ope for, kan du velje oss som sjølvvalt leverandør for eigen pensjonskonto. Då vil du få moglegheit til å velje fritt blant investeringsalternativa våre.
Egen pensjonskonto
På eigen pensjonskonto får du samla all innskotspensjon du har opparbeidd deg frå du byrja å jobbe. Du får automatisk eigen pensjonskonto der din arbeidsgjevar har innskotspensjon. Viss jobben din ikkje har innskotspensjon hos oss, kan du flytte den hit. Les meir om eigen pensjonskonto
Eigen pensjonskonto er ein lovbestemt konto. Her får du samla all innskotspensjon frå arbeidsgjevarar.
Ein pensjonssparekonto er ein konto der du sjølv sparer ekstra til pensjonen din. Pengane plasserast i fond. Det er alderen din som avgjer andelen aksjar i fondet. Viss du vil endre spareprofil kan du gjere det i nettbanken eller mobilbanken etter at avtalen er oppretta.
Skatt på pensjon
Ein dag skal løna di erstattast med pensjon. Men kva skjer med skatten din når du går av med pensjon? Kor mykje må du betale i skatt på pensjonsutbetalingane dine?
Tips og råd
Tips og råd
5 tips til pensjonssparing
Tips og råd
Vil du ha 500.000 kroner meir til pensjon?
Tips og råd
Smarte damer fikser pensjonen sin sjølv
Pensjon til din livsfase
Pensjon er pengane du skal leve av i framtida. Å spare smart kan gi deg ein betre kvardag som pensjonist. Vel den livsfasen du er i, så hjelper vi deg i gang.
Ung
For deg under 34 år
Vaksen
For deg mellom 34 og 50 år.
Godt vaksen
For deg mellom 50 og 62 år.
Snart pensjonist
For deg som er over 62 år
Ser du etter skjema som høyrer til pensjonsløysingane våre?
Her finn du oversikt over våre pensjonsskjema, enten det gjeld arbeidsuføre, dødsfall, uttak eller anna.
Skal du starte utbetaling av pensjonen din?
Her finn du informasjon og kan starte utbetaling.