Pensjon frå arbeidsgjevar?
Når du blir pensjonist, får du utbetalt pensjon frå jobbane du har hatt. Kor mykje du får i pensjon, avhenger av pensjonsordninga arbeidsgjevarane dine har valt.
Ikkje kunde i banken? Sjekk din pensjon her
Kor mykje pensjon får du frå jobben?
Alle arbeidsgjevarar i Norge må spare til pensjon for sine tilsette. Arbeidsgjevarane bestemmer kor stor del av løna di som skal setjast av til pensjonssparing.
Det er store forskjeller på kor mykje arbeidsgjevarar sparer for deg, noko som vil ha stor tyding for deg og din framtidige pensjon. Du må derfor sjekke kva slags pensjonsordning du har, kva arbeidsgjevar faktisk sparer for deg og korleis sparepengane er plasserte.
Jobbar du i privat næringsliv eller i offentleg sektor?
Det har betyding for kva pensjonsordning du har.
Privat næringsliv
Pensjonssparing frå arbeidsgjevar
Det finst tre ulike former for pensjonsordningar i privat næringsliv. Vel den ordninga du har
Innskotspensjon er den vanlegaste måten for bedrifter å spare til pensjon for sine tilsette.
Korleis fungerer innskotspensjon?
Er du tilsett i ei bedrift som har innskotspensjon betyr det at bedrifta set av ein prosentsats av løna di til pensjon. Storleiken på den framtidige pensjonen din avhenger av kor mykje som sparast, kor lenge det sparast, avkastninga og lengda på utbetalingsperioden.
Du får din eigen pensjonskonto
På eigen pensjonskonto får du samla all innskotspensjon du har opparbeidd deg frå du starta å jobbe. Du får automatisk eigen pensjonskonto der din arbeidsgjevar har innskotspensjon. Viss jobben din ikkje har innskotspensjon hos oss, kan du flytte den hit. Les meir om eigen pensjonskonto.
Hybridpensjon er ein mellomting mellom innskotpensjon og ytelesespensjon.
Korleis fungerer hybridpensjon?
Er du tilsett i ei bedrift som har hybridpensjon betyr det at bedrifta set av ein fast prosentsats av løna di til pensjon. Prosentsatsen er lik for alle tilsette, men kvinner får eit tillegg til sparinga som kompenserer for at dei i gjennomsnitt lever lenger enn menn.
Storleiken på din framtidige pensjon avhenger av kor mykje som sparast, avkastninga, lengda på utbetalingsperioden og eventuelle reguleringar.
Bedrifta vel om du kan påverke avkastninga gjennom investeringsval, eller om det blir gitt ei garanti mot negativ avkastning. Bedrifta kan også velje om pensjonen skal regulerast kvart år i
forhold til lønnsveksten.
Hybridpensjon kan gi utbetaling heile livet og kvinner vil generelt få meir igjen for ei slik pensjonsordning enn ein innskotspensjonsordning.
Ytelsespensjon blir i dag lite brukt i private bedrifter.
Korleis fungerer ytelsespensjon?
Er du tilsett i ei bedrift med ytelsespensjon får du ein fast prosentsats av sluttløna utbetalt som pensjon.
Prosentsatsen inkluderer ei forventa folketrygd som bygger på gamle reglar. Fordi nye reglar seier at folketrygda skal levealdersjusterast, og dermed blir mindre enn forventa, vil dei fleste få ein samla pensjon som er lågare enn prosentsatsen som ytelsespensjonsordninga legg opp til.
Det er bedrifta som bestemmer utbetalingstida, men vanlegvis er den livsvarig.
Offentleg sektor
Er du fødd etter 1962 blir pensjonen din berekna etter kor mange år du har jobba i offentleg verksemd før 2020, og kor mange år du jobbar i det offentlege etter 2020.
Pensjonen som tenast opp etter 2020 er bestemt av løna år for år ved at det blir bygd opp ei pensjonsbehaldning på tilsvarande måte som folketrygda sin alderspensjon. Pensjonsbehaldninga utgjer 5,7 % av samla løn inntil 12 G per år og bruker same reglar som folketrygda for å berekne kor stor pensjonen blir på uttakstidspunktet.
Kva er ein god pensjon frå arbeidsgjevar?
Alle arbeidsgjevarar må spare pensjon til sine tilsette. Det kallast obligatorisk tenestepensjon (OTP). Det er store forskjellar på kor mykje arbeidsgjevarar i privat sektor sparer for deg. Dei er pliktige til å spare minst 2 % av di årlege løn inntil 12 G.
Sparer arbeidsgjevaren din 2 % har du ei minimumsordning. I dei beste ordningane kan arbeidsgjevar spare 7 % av løna inntil 12 G, pluss inntil 18,1 % ekstra for lønn over 7,1 G. Beløpet blir utbetalt først når du pensjonerer deg. I dag tilsvarer 1G = 124.028 kroner.
Har du AFP?
Avtalefesta pensjon (AFP) er ei pensjonsordning som du kan få i tillegg til tenestepensjon frå arbeidsgivar. Det finst to AFP-varianter; livsvarig AFP og førtidspensjon AFP.
Det er viktig å hugse at ikkje alle har krav på AFP. Det avheng mellom anna av kvar du jobbar, kor lenge du har jobba der og kor mykje du har tent.
Eiga sparing til pensjon
Sjølv om det kan vere ei stund til, er det ein fordel å tenke over kva slags liv du ønsker å leve når du ein gang blir pensjonist. Dei fleste ønsker å fortsette å leve slik dei gjer i dag, men mange vil oppleve at samla pensjon blir lågare enn dei hadde sett føre seg.
Dersom du ønsker deg god økonomi og fridom som pensjonist, er det mykje å hente på å spare sjølv. Jo tidlegare du startar å spare til pensjon, jo mindre er det som skal til.
Pensjonsalder
Pensjonsalderen i Noreg er 67 år. Har du nok pensjonsopptening, kan du òg ta ut pensjon frå 62 år. Valet du tar påverkar kor mykje du får utbetalt resten av livet.
Kva lurer andre på?
Å pensjonere seg kan bety ulike ting. For nokon betyr det å slutte heilt i jobb, medan andre meiner å starte uttak av pensjon.
I dagens pensjonssystem er det mogleg å
- ta ut alderspensjon og jobbe vidare
- ta ut gradert pensjon, for eksempel 20, 50 eller 80 prosent
- vente med uttak sjølv om du har slutta å jobbe
Det betyr at tidspunktet for når du sluttar å jobbe, og når du startar uttak av pensjon, ikkje nødvendigvis er det same.
I Norge kan dei fleste ta ut pensjon frå 67 år, og nokre kan ta ut pensjon frå 62 år. Lese meir om pensjonsalder og moglegheitene her.
Sjå også:
Kva består pensjonen min av?
Kor mykje er full pensjon?
I kva rekkefølge bør eg ta ut pensjonen min?
Pensjonsalderen i Noreg er 67 år. Har du nok pensjonsopptening, kan du også ta ut pensjon frå 62 år.
For å ta ut pensjon før 67 år må du ha tent opp nok pensjon til at den samla utbetalinga når et fastsett minstenivå. Dette kravet er der for å sikre at du har ein trygg inntekt òg seinare i livet. Men hugs at ein tidleg start av pensjonsutbetalinga som regel vil gje mindre utbetalt i årleg pensjon.
Sjå også
Når kan eg pensjonere meg?
Pensjon frå arbeidsgjevar?
Pensjonsutbetaling
Pensjon er pengane du skal leve av når du sluttar å jobbe. Di pensjonsutbetaling kjem frå tre stader:
- Frå folketrygda (NAV)
- Frå arbeidsgjevar: Det jobben din har spart for deg
- Eiga sparing
De fleste kan forvente å få rundt halvparten av dagens lønn i samla pensjon frå folketrygda og arbeidsgjevar. Med andre ord; skal du leve som du gjer i dag, må du spare sjølv.
Bruk pensjonskalkulatoren og sjå kor mykje du får i pensjon:
Kva rekkefølge du bør ta ut pensjonen din er avhengig av kva pensjonsprodukt du har, når du ønsker å gå av med pensjon og kor mykje du føler at du treng som pensjonist. Råda her må derfor sjåast på som generelle og rettleiiande. Det viktigaste er at du skaffar deg oversikt over din pensjon, vurderer kva som er viktig for deg og legge ein plan for livet ditt som pensjonist. Vi vil på eit generell plan anbefale følgjande rekkefølge.
1. Avtalefesta pensjon (AFP)
Dersom du har ein avtalefesta pensjon (AFP) i privat sektor kan det løne seg å ta ut den først ettersom dette er ei livsvarig utbetalingsavtale. Eit av vilkåra for å starte uttak på avtalefestet pensjon (AFP) er at du må starte uttak på alderspensjonen frå folketrygden med minst 20 prosent. Du har moglegheita til å stoppe eller endre denne etter ein månad utan at det påverkar utbetalingen av din avtalefestet pensjon (AFP).
2. Alderspensjon frå folketrygden/NAV
Etter å ha starta avtalefestet pensjon (AFP) vil vi anbefale å starte uttak på din alderspensjon frå folketrygden. Denne blir betalt ut av NAV. Dette er ofte den største delen av pensjonen og er eit resultat av kor mange år du har vore i arbeid og kor høg inntekt du har hatt.
3. Fripolise og Ytelsespensjon
Dersom du sluttar i jobben eller byter arbeidsgjevar blir ytelsespensjonen din gjort om til ein fripolise, desse produkta stammar derfor frå same type pensjonsordning.
Etter avtalefesta pensjon (AFP) og alderspensjon frå folketrygda, kan det vere fornuftig å starte utbetaling på fripoliser og ytelsespensjon. Årsaka er at dine etterlatne ikkje arvar pengane frå ei ytelsesordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på desse produkta tilfalle forsikringskollektivet, altså andre med same type avtale.
4. Hybridpensjon og pensjonsbevis
Pensjonsbevis er ein hybridpensjon frå ein tidlegare arbeidsgivar. Etterlatte vil heller ikkje arve pengane frå ei hybridordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalte vil verdiane på desse produkta på same måte som ein ytelsespensjon tilfalle forsikringskollektivet. Hybridpensjon er ei ny ordning som gjer at det stort sett er avgrensa med opptening. Dette kan tale for å vente med uttaket.
5. Innskotspensjon, pensjonskapitalbevis og eiga sparing
Pensjonskapitalbevis er ein opptent innskotspensjon frå ein tidlegare arbeidsgjevar og er, saman med eiga sparing, avtalene du bør vente lengst med å ta ut. Årsaka til dette er at dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på avtalen gå til dine arvtakarar. I tillegg har desse avtalane som regel ikkje livsvarig utbetaling, det kan derfor vere ein fordel å vente med desse.
Kor mykje pensjonen din aukar, kjem an på om du allereie får pensjon utbetalt, eller om du framleis tenar opp pensjon.
Pensjon under utbetaling
Når pensjonen din først er under utbetaling, er det avgrensa kor mykje du kan påverke auken sjølv. I staden er auken avhengig av kva type pensjon du har:
- Folketrygd, AFP og offentleg tenestepensjon: Aukar i takt med gjennomsnittet av lønns- og prisveksten i samfunnet. Det betyr gjerne ein auke på rundt 3-5 % per år, men dette kan variere.
- Eigen pensjonskonto og privat sparing i fond: Følge utviklinga i fonda du sparer i. Det betyr at verdien kan gå både opp og ned. Over tid kan forsiktige fondsval ofte gi rundt 3–5 % årleg, men med store variasjonar. Med forsiktige fondsval meiner vi at aksjeandelen trappast gradvis ned i pensjonssparinga. Les meir om nedtrapping og våre spareprofilar her.
- Fripoliser og garanterte pensjonsavtalar: Aukar som regel lite, fordi pensjonen berre blir justert når avkastninga er høgre enn det som alt er garantert. I praksis betyr det ofte rundt 0-1 % auke i året.
Pensjon under opptening
I denne fasen har du mange moglegheiter til å påverke pensjonen din. Du kan for eksempel auke pensjonen din ved å
- arbeide lenger eller vente med å ta ut pensjon
- arbeide meir heiltid framfor deltid
- velje arbeidsgjever med god pensjonsordning
- starta sparing tidleg og dra nytte av rente på rente over tid
- velje langsiktige fond og tilpasse risikoen
- få med deg opptening frå foreldrepensjon og militærteneste
- samle pensjonen for betre oversikt og kontroll
Vil du sjå kva dette betyr for deg? Bruk pensjonskalkulatoren på Nav.no eller få oversikt i Min pensjon.
Skatt på pensjon
Ein dag skal løna di erstattast med pensjon. Men kva skjer med skatten din når du går av med pensjon? Kor mykje må du betale i skatt på pensjonsutbetalingane dine?
Tips og råd
Tips og råd
5 tips til pensjonssparing
Tips og råd
Vil du ha 500.000 kroner meir til pensjon?
Tips og råd
Smarte damer fikser pensjonen sin sjølv
Pensjon til din livsfase
Pensjon er pengane du skal leve av i framtida. Å spare smart kan gi deg ein betre kvardag som pensjonist. Vel den livsfasen du er i, så hjelper vi deg i gang.
Ung
For deg under 34 år
Vaksen
For deg mellom 34 og 50 år.
Godt vaksen
For deg mellom 50 og 62 år.
Snart pensjonist
For deg som er over 62 år
Ser du etter skjema som høyrer til pensjonsløysingane våre?
Her finn du oversikt over våre pensjonsskjema, enten det gjeld arbeidsuføre, dødsfall, uttak eller anna.
Skal du starte utbetaling av pensjonen din?
Her finn du informasjon og kan starte utbetaling.