Pensjon

Vil du ha meir i pensjon?

Små beløp kan bli store over tid. Startar du tidleg med pensjonssparing, kan du få meir å leve av den dagen du blir pensjonist.

Jente med laptop som skjønar ho får meir i pensjon ved å spare

Korleis fungerer pensjon?

Pensjon er pengane du skal leve av når du blir pensjonist. Men visste du at mange berre får rundt halvparten av løna si i pensjon? Er dette nok for deg og det livet du drøymer om som pensjonist?

Kort forklart er pensjonen din sett saman av tre delar:

Folketrygda – pensjon frå staten som skal sikre deg inntekt når du blir pensjonist.
Frå jobb – pensjon som arbeidsgjevaren din sparer til deg medan du er i arbeid.
Eigen sparing – pengar du sjølv vel å spare til pensjon.

Saman utgjer dette inntekta du skal leve av når du sluttar å jobbe. Jo sterkare alle tre er, jo betre økonomi får du som pensjonist. Den delen du enklast kan påverke sjølv, er eigen sparing.

Korleis få meir i pensjon?

Å spare sjølv kan ha mykje å seie for korleis du får det som pensjonist. Startar du tidleg med pensjonssparing, jobbar tida i medvind for deg. Du rekk å spare meir og pengane kan gi meir avkastning.

Kor mykje kan du forvente å få utbetalt i pensjon dersom du sparer sjølv?

Set du opp sparinga i dag, kan du spare over ei halv million kroner til du går av med pensjon. Men dette er sjølvsagt avhengig av kor gamal du er når du startar sparinga, og kor mykje du set av i månaden til pensjonssparing.

Sjekk dine tal i pensjonskalkulatoren

Marianne Christensen

Pensjonsekspert

SpareBank 1 Forsikring

Pensjon, Sparing, Økonomi, Leiing

marianne.christensen@sparebank1.no

Vi ser ei sterk auke i sparing til pensjon, men framleis er det mange som blir overraska over kor lite dei faktisk får utbetalt i pensjon utan eigen sparing. Det som kanskje overraskar mest, er korleis små beløp kan vekse seg store når dei får tid til å jobbe over mange år.

Kva sparar andre på din alder til pensjon?

Alderen din	Månadleg sparing	Årleg sparing	Når du blir 67 år
20 år	400 kroner	4800 kroner	845.000 kroner
30 år	700 kroner	8400 kroner	820.000 kroner
40 år	1100 kroner	13.200 kroner	679.000 kroner
50 år	2000 kroner	24.000 kroner	577.000 kroner
Er du 30 år og sparer det dobbelte – altså 1400 kroner i månaden, betyr det ca. 1.640.000 kroner når du er 67 år. Det er mykje pengar!

Hugs at alle beløpa er før skatt.

For å kunne vise kva sparinga di kan bli bruker vi

felles bransjeregler for å rekne ut forventa årleg avkastning. Satsane som er brukte er:
- Aksjar 6,5 %
- Renter 2,75 %
produktet Pensjonssparekonto med alderstilpassa spareprofil. Ein alderstilpassa spareprofil inneber at risikoen justerast over tid ved at andelen aksjefond gradvis reduserast, og andelen rentefond aukast etter kvart som du blir eldre.
historisk data frå våre system, som viser kva andre på din alder har sparte i perioden 2021-2025.

Tala i dømet er ingen garanti. Avkastninga kan bli både høgare og lågare enn vist, og avhenger av korleis marknaden utviklar seg over tid.

Døme: Viss du er 20 år og sparer 400 kroner i månaden, kan du forvente å ha rundt 845.000 kroner når du blir 67 år. Det er likevel ingen garanti. Det faktiske beløpet du endar opp med kan bli både meir eller mindre, men i dei aller fleste tilfelle vil beløpet ligge eit stader mellom 291.000 og 2.727.000 kroner.

Bli klok med pensjonskalkulatoren!

I filmen forklarer vi hvordan du kan sjekke din egen pensjon, og hvordan du kan sitte igjen med litt mer

Kva med pensjon frå arbeidsgivar?

Alle arbeidsgjevarar i Norge må spare til pensjon for sine tilsette. Arbeidsgjevarane bestemmer kor stor del av løna di som skal settast av til pensjonssparing. Det er store forskjellar på kor mykje arbeidsgivarar sparer for deg, noko som vil ha stor betydning for deg og din framtidige pensjon.

For private pensjonsordningar betyr dette at arbeidsgivar legg til ein sum pengar til pensjonen din. Beløpet blir ikkje trekt frå lønna di, men kjem som ein bonus utbetalt i framtida.

Les meir om pensjon frå arbeidsgjevar

Smarte damer tar grep om pensjonen sin

Kvinner får i snitt fortsatt lågare pensjon enn menn. Ei viktig årsak er at mange jobbar mindre gjennom livet. Heldigvis er det fleire kvinner som tek grep om eigen pensjon. Her får du tips som gjer det enkelt å kome i gang.

Slik tar du grep om pensjonen

Kva lurer andre på?

Din pensjonsutbetaling vil bestå av tre delar. Ein del frå folketrygda, ein del frå noverande og tidlegare arbeidsgjevarar, og den delen du har spart sjølv.

Frå folketrygda (NAV)

Kvart år setjast det av eit beløp av løna di til pensjonssparing. For dei fleste av oss utgjer det ca. halvparten av det vi har i løn.

Frå arbeidsgjevar

Arbeidsgjevar sparer minst 2 % av løna di i pensjon, beløpet trekkast ikkje frå løna. Beløpet utbetalast først når du pensjonerer deg. Offentleg tilsette har som oftast ein tenestepensjon som saman med pensjonssparing frå folketrygda utgjer 66 % av løna.

Eiga sparing

Erfaringane våre tilseier at dei fleste ønsker 80 % eller meir av løna som pensjonist. For å få til dette må du òg spare litt sjølv.

Frå staten eller folketrygda

Kvar år blir det sett av eit beløp som tilsvarar 18,1 % av løna di i ei pensjonsbehaldning. Av dette betalar du sjølv ein del i trygdeavgift, arbeidsgjevar betalar arbeidsgjevaravgift og staten betalar resten. Jo fleire år du jobbar, jo større blir pensjonen frå staten eller folketrygda. Pensjon fordelast på tal år du forventar å leve. Pensjonerer du deg tidleg blir det fleire år å fordele pensjonen på og dermed mindre utbetalt kvart år. Du finn ein oversikt over kva du får utbetalt på nav.no. Det er berre inntekt under 7,1G som staten set av pensjon til.

Lån frå arbeidsgjevar?

I det private finst det tre typar pensjonsordningar, og det er arbeidsgjevar som bestemmer kva ordning du får. Det må minst vere ein innskotspensjon på 2% av løna. Det er dette som kallast Obligatorisk tenestepensjon eller OTP. Tilsette i stat, fylke og kommune har som hovudregel ein offentleg tenestepensjon som saman med alderspensjon utgjer 66% av løna.

Innskotspensjon: Arbeidsgjevar sparer ein fastsett prosent av løna di. Storleiken på pensjonen din vil primært avhenge av kor mykje som er innbetalt og avkastinga. Du bestemmer sjølv kor høg risiko du vil ha på sparinga. Når du sluttar, får du eit pensjonskapitalbevis.

Ytelsespensjon: Arbeidsgjevar betalar for at du skal få ein garantert fast utbetaling. Når du sluttar, får du ein fripolise.

Hybridpensjon: Arbeidsgjevar sparer ein fast prosent av løna di, og du får ein garantert fast utbetaling. Storleiken på pensjonen din vil primært avhenge av kor mykje som er innbetalt og avkastinga. Når du sluttar, får du eit pensjonsbevis.

Det finst ikkje eitt enkelt svar på kor mykje «full pensjon» er. Kor mykje du får i pensjon, avheng av fleire forhold gjennom livet. Dei to viktigaste er opptening, altså kor mykje som sparast, og alderen din når du startar å ta ut pensjon.

Full pensjon består vanlegvis av tre delar

1. Folketrygda (offentleg pensjon)
For å få full alderspensjon frå folketrygda, må du ha 40 års opptening i Norge Har du hatt låg eller ingen inntekt, kan du ha rett til garantipensjon.

Kor mykje du får i pensjon frå Folketrygda, avhenger blant anna av

kor mange år du har budd i Norge
kor mange år du har jobba
kva lønna har vore dei åra du jobba
militærteneste og periodar med barn under skulealder
alderen din når du tek ut pensjon
forventa antal år med utbetaling

Folketrygd blir tent opp for lønn opp til 7,1 G (1 G er 124.028 kroner).
G er forkortinga for «grunnbeløpet i folketrygda» og er beløpet alle ytingar i folketrygda blir rekna ut frå.

Les meir om alderspensjon hos nav.no

2. Tenestepensjon frå arbeidsgjevar
Dei fleste arbeidsgjevarar sparer til pensjon for deg gjennom ei pensjonsordning. Det finst ikkje eit fast beløp som definerer «full pensjon» i denne samanhengen – det er individuelt.

Kor mykje du får i pensjon frå arbeidsgivar, avhenger blant anna av

kor lenge du har jobba
lønn og stillingsprosent
kor mykje arbeidsgjevar har spart
avkastning på sparinga
alder din når du tek ut pensjon (valfritt frå 62 - 75 år)
kor mange år pensjonen din blir utbetalt (minst 15 år frå 62 år, minst 10 år frå 67 år og seinare)

Tenestepensjon blir tent opp for lønn opp til 12 G (1 G er 124.028 kroner).
G er forkortinga for «grunnbeløpet i folketrygda» og er beløpet alle ytingar i folketrygda blir frå rekna ut.

Her kan du lese meir om pensjon frå arbeidsgjevar

3. Eiga sparing
For mange vil det vere nødvendig å spare sjølv for å få den pensjonen dei ønsker. Egen sparing er alt du har skaffa deg av verdiar fram til du går av med pensjon, minus det du måtte ha att av lån/gjeld.

Element som påverkar denne summen, er

kor mykje av inntektene dine som ikkje er brukt opp
kor lenge har du spart
korleis sparinga er investert – bustad, bankkonto, IPS, fondssparing eller liknande
avkastning på sparinga
kor mykje av sparinga du skal ta ut som pensjon, framfor å gi det vidare til arvingar eller anna

Sjå tips til privat pensjonssparing

Garantipensjon

Garantipensjon, eller minstepensjon, er beløpet som folketrygda gir deg om du har hatt låg eller ingen opptening til alderspensjon i løpet av arbeidslivet.

Illustrasjon av hand med mobil som viser sum på Min pensjon

Tips:
Du kan bruke pensjonskalkulatoren for å få eit personleg estimat på kva som kan bli full pensjon for deg.

Gå til pensjonskalkulator

Kor mykje pensjonen din aukar, kjem an på om du allereie får pensjon utbetalt, eller om du framleis tenar opp pensjon.

Pensjon under utbetaling
Når pensjonen din først er under utbetaling, er det avgrensa kor mykje du kan påverke auken sjølv. I staden er auken avhengig av kva type pensjon du har:

Folketrygd, AFP og offentleg tenestepensjon: Aukar i takt med gjennomsnittet av lønns- og prisveksten i samfunnet. Det betyr gjerne ein auke på rundt 3-5 % per år, men dette kan variere.
Eigen pensjonskonto og privat sparing i fond: Følge utviklinga i fonda du sparer i. Det betyr at verdien kan gå både opp og ned. Over tid kan forsiktige fondsval ofte gi rundt 3–5 % årleg, men med store variasjonar. Med forsiktige fondsval meiner vi at aksjeandelen trappast gradvis ned i pensjonssparinga. Les meir om nedtrapping og våre spareprofilar her.
Fripoliser og garanterte pensjonsavtalar: Aukar som regel lite, fordi pensjonen berre blir justert når avkastninga er høgre enn det som alt er garantert. I praksis betyr det ofte rundt 0-1 % auke i året.

Pensjon under opptening
I denne fasen har du mange moglegheiter til å påverke pensjonen din. Du kan for eksempel auke pensjonen din ved å

arbeide lenger eller vente med å ta ut pensjon
arbeide meir heiltid framfor deltid
velje arbeidsgjever med god pensjonsordning
starta sparing tidleg og dra nytte av rente på rente over tid
velje langsiktige fond og tilpasse risikoen
få med deg opptening frå foreldrepensjon og militærteneste
samle pensjonen for betre oversikt og kontroll

Vil du sjå kva dette betyr for deg? Bruk pensjonskalkulatoren på Nav.no eller få oversikt i Min pensjon.

Kva rekkefølge du bør ta ut pensjonen din er avhengig av kva pensjonsprodukt du har, når du ønsker å gå av med pensjon og kor mykje du føler at du treng som pensjonist. Råda her må derfor sjåast på som generelle og rettleiiande. Det viktigaste er at du skaffar deg oversikt over din pensjon, vurderer kva som er viktig for deg og legge ein plan for livet ditt som pensjonist. Vi vil på eit generell plan anbefale følgjande rekkefølge.

1. Avtalefesta pensjon (AFP)

Dersom du har ein avtalefesta pensjon (AFP) i privat sektor kan det løne seg å ta ut den først ettersom dette er ei livsvarig utbetalingsavtale. Eit av vilkåra for å starte uttak på avtalefestet pensjon (AFP) er at du må starte uttak på alderspensjonen frå folketrygden med minst 20 prosent. Du har moglegheita til å stoppe eller endre denne etter ein månad utan at det påverkar utbetalingen av din avtalefestet pensjon (AFP).

2. Alderspensjon frå folketrygden/NAV

Etter å ha starta avtalefestet pensjon (AFP) vil vi anbefale å starte uttak på din alderspensjon frå folketrygden. Denne blir betalt ut av NAV. Dette er ofte den største delen av pensjonen og er eit resultat av kor mange år du har vore i arbeid og kor høg inntekt du har hatt.

3. Fripolise og Ytelsespensjon

Dersom du sluttar i jobben eller byter arbeidsgjevar blir ytelsespensjonen din gjort om til ein fripolise, desse produkta stammar derfor frå same type pensjonsordning.

Etter avtalefesta pensjon (AFP) og alderspensjon frå folketrygda, kan det vere fornuftig å starte utbetaling på fripoliser og ytelsespensjon. Årsaka er at dine etterlatne ikkje arvar pengane frå ei ytelsesordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på desse produkta tilfalle forsikringskollektivet, altså andre med same type avtale.

4. Hybridpensjon og pensjonsbevis

Pensjonsbevis er ein hybridpensjon frå ein tidlegare arbeidsgivar. Etterlatte vil heller ikkje arve pengane frå ei hybridordning. Dersom du døyr før pengane er utbetalte vil verdiane på desse produkta på same måte som ein ytelsespensjon tilfalle forsikringskollektivet. Hybridpensjon er ei ny ordning som gjer at det stort sett er avgrensa med opptening. Dette kan tale for å vente med uttaket.

5. Innskotspensjon, pensjonskapitalbevis og eiga sparing

Pensjonskapitalbevis er ein opptent innskotspensjon frå ein tidlegare arbeidsgjevar og er, saman med eiga sparing, avtalene du bør vente lengst med å ta ut. Årsaka til dette er at dersom du døyr før pengane er utbetalt vil verdiane på avtalen gå til dine arvtakarar. I tillegg har desse avtalane som regel ikkje livsvarig utbetaling, det kan derfor vere ein fordel å vente med desse.

Sjå fleire svar

Ser du etter skjema som høyrer til pensjonsløysingane våre?
Her finn du oversikt over våre pensjonsskjema, enten det gjeld arbeidsuføre, dødsfall, uttak eller anna.

Skal du starte utbetaling av pensjonen din?
Her finn du informasjon og kan starte utbetaling.

Vil du ha meir i pensjon?

Korleis fungerer pensjon?

Korleis få meir i pensjon?